Proefdraaien vóór indienststelling: wat mag, wat moet en waar ligt de grens?

Proefdraaien vóór officiële indienststelling

Wanneer tussen fabrikant en gebruiker expliciet is afgesproken dat een machine na levering eerst getest moet worden – bijvoorbeeld omdat het om een nieuw procedé gaat – mag de installatie proefdraaien vóór de fabrikant de installatie officieel in bedrijf stelt. Dit proefdraaien kan betrekking hebben op de volledige installatie of op een specifiek onderdeel ervan.

Het is belangrijk om dit onderscheid correct te maken: tijdens deze fase wordt de installatie nog niet beschouwd als “in bedrijf gesteld” of “in de handel gebracht”.

Geen toepassing van de machinerichtlijn tijdens proefdraaien

Tijdens het proefdraaien:

• hoeft de installatie nog niet te voldoen aan de Machinerichtlijn 2006/42/EG;
• is er nog geen conformiteitsverklaring volgens de machinerichtlijn vereist;
• bevindt de machine zich formeel nog niet in de gebruiksfase.

Deze fase is uitsluitend bedoeld om de installatie te beproeven en om eventuele kleine aanpassingen door te voeren. Het proefdraaien mag niet gebruikt worden om het ontwerp te herzien of het concept ingrijpend te wijzigen.

Veiligheid blijft wél verplicht

Hoewel de machinerichtlijn nog niet van toepassing is, blijven werkgevers en betrokken partijen verantwoordelijk voor de veiligheid van blootgestelde personen. Daarom moeten tijdens het proefdraaien altijd de nodige beschermingsmaatregelen worden genomen.

Concreet verwijst de regelgeving hierbij naar:

• Richtlijn 89/391/EEG – Kaderrichtlijn Arbeidsveiligheid
• Richtlijn 2009/104/EG – Arbeidsmiddelenrichtlijn

Bijlage I van de Arbeidsmiddelenrichtlijn beschrijft de minimumvoorschriften waaraan het arbeidsmiddel moet voldoen. Tijdens het proefdraaien wordt de installatie immers beschouwd als een arbeidsmiddel. Zo stelt onder meer punt 2.17 expliciete veiligheidsvereisten.

Juridische kernboodschap

Ook al moet de installatie tijdens het proefdraaien nog niet voldoen aan de Machinerichtlijn 2006/42/EG, de minimumvoorschriften uit de Arbeidsmiddelenrichtlijn 2009/104/EG zijn onverkort van toepassing.

“ Proefdraaien betekent nog geen conformiteit met de machinerichtlijn, maar veiligheid is ook in deze fase geen onderhandelbaar gegeven.”